ویلای نمازی، نشاط زندگی در فضایی میان زمین و آسمان #

0
1050

ویلای نمازی، اثر جو پونتی معمار، طراح صنعتی، شاعر و نویسنده ایتالیایی است که در دهه 40 به سفارش ویدا و شفیع نمازی در تهران، محله نیاوران ساخته شد. این بنا از معدود آثارمعماری مسکونی با ارزش باقیمانده در دوره پهلوی دوم است و در سال 1386 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. با این وجود در اسفند 1394، به منظور احداث هتل 20 طبقه از فهرست آثار ملی ایران خارج شد. تصمیمی که زنگ خطری برای تمام آثار معماری محسوب می‌شود و معماران بسیاری در داخل و خارج از کشور در واکنش به این تصمیم اعتراض کردند.اعتراضات بالاخره به ثمر نشست و دراواخر آذر 1395 اعلام شد که مجوز بلند مرتبه‌سازی ویلای نمازی با ابلاغ طرح تفصیلی منتفی شده است اما به گفته معاون شهرسازی و معماری شهردار تهران خطر تخریب آن همچنان باقی است.

 ویلای نمازی که نام ایتالیایی‌اش به معنای نشاط زندگی است از جریان‌سازترین اثار معماری مسکونی در تهران محسوب می شود وآینه‌ای از تاریخ معماری این مملکت است. خالق ویلای نمازی مفاهیم جدیدی همچون نشاط زندگی، «زندگی بر بام» و «زندگی در نما» را به دایره لغات معماری اضافه کرد. او ویلای نمازی را پس از ساخت دو ویلای دیگر به نام های پلانکارت وآرئاتزا در ونزوئلاشروع کرد و در کنار این دو اثر بعدها تحت عنوان سه ویلای همزاد معروف شد.ویلای نمازی تبلور فلسفه پونتی دربه تصویر کشیدن مفهوم خانه آرمانی در دهه 50 بود

پونتی با استفاده از روش‌های جدید طراحی در پلان، مبلمان بنا و تکنیک‌های ساخت سبک جدیدی از معماری مسکونی را پایه‌گذاری کرد و روش زیستن در آن دوره را تغییر داد. دراین میان می‌توان به استفاده ازنشیمن سراسری، پاسیوی مرکزی، نمای پویا، بام آزاد وجداسازی فضاهای خصوصی و عمومی اشاره کرد که تا به امروز با زندگی روزمره ما گره خورده و شکل‌دهنده بسیاری از ساختمان های مسکونی درمعماری معاصر ما است

خانه آرمانی جو پونتی
جوآنی پونتی در سال 1891 در میلان به دنیا آمد، او در سال 1920 از دانشگاه پلی تکنیک میلان در رشته معماری فارغ التحصیل شد. پونتی در ابتدای کار خود پیرو ایده بازگشت به ظرافت و مقیاس های سبک نئوکلاسیک بودو بسیاری از طرح ها و پروژه‌های اودرآن دوره از ایده‌های اصیل نئوکلاسیک نشات گرفته‌اند، بسیاری از معماران او را «نمونه مدرن یک معمار تاریخ گرا» می‌دانند. پونتی در سال 1928 مجله «دوموس» را تاسیس کرد. هدف این مجله تصویر کردن « خانه به سبک ایتالیایی» ، خانه‌ای آرمانی و جدید بود که همزمان به سنت وابسته است. در فلسفه دوموس طراحی باید بر اساس نیازهای اصلی زندگی « فضا، سکوت ، استراحت و آزادی» شکل گیرد.ازنظر پونتی خانه به سبک ایتالیایی، مکانی است که توسط انسان برای لذت بردن از زندگی و در اختیارداشتن طبیعت انتخاب می‌شود. در خانه به سبک ایتالیایی تفاوت بیرون و درون زیاد نیست و معماری بیرون به درون نفوذ می‌کند. خانه از طریق ایوان، رواق، بالکن و پشت بام با فضای بیرون در می‌آمیزد و فضایی با نشاط  را برای زندگی فراهم می‌کند. پونتی خود در این باره می نویسد: آسایش در خانه، تنها به معنای پاسخ گویی به نیازها و سهولت در دسترسی به خدمات نیست بلکه خانه با معماری خود افکار ما را سازمان می‌دهد، با سادگی خود سلامتی را به عادت های ما بازمی‌گرداند، با دعوت‌کنندگی خود حس امنیت را القا می‌کند و در نهایت با ارتباط مستقیمش با طبیعت صلح و آرامش را به روح ما بازمی‌گرداند و این معنای واقعی کلمه زیبای آسایش است

سه ویلای همزاد

existenzminimum

به معنای زیستن در فضای بزرگ و فارغ از مانع تاثیر زیادی بر پروژه های پونتی داشت طرح ویلاهای پلانکارت، آرئازا و نمازی بیان کننده خلاقیت، هنر و تکنیک او در بکارگیری این ایده بود

از جمله نوآوری‌های پونتی در این ویلاها می توان به موارد زیر اشاره کرد
پاسیوی مرکزی باغ را به درون ساختمان کشیده و درعین حال نقش فضای ارتباطی میان فضاهای اصلی را به عهده داشته و بر سهولت دسترسی و روانی فضاها می‌افزاید

شکل یافتن پلان حول پاسیوی مرکزی
شکل یافتن پلان حول پاسیوی مرکزی

 

دید نمای ساختمان  از پاسیو
دید نمای ساختمان از پاسیو

جداسازی سازه از دیواره های خارجی ، کف و بام ساختمان، بدین ترتیب ساختمان مانند فضایی معلق بین زمین وآسمان قرار می‌گیرد و این در حالیست که فضای خالی بین بام و دیواره های خارجی امکان نورپردازی بنا در شب را فراهم آورده است

استفاده از دیافراگم‌های باریک و دیوارهای کشویی به جای دیوارهای جداکننده داخلی،که موجب افزایش سیرکولاسیون در فضاها شده و مانع از دید بصری کلی در فضا نمی‌شوند. این سبک در آن دوره در میلان رواج فراوان داشت و ازآن به نام خانه به سبک میلانی یاد می‌کردند

پونتی به منظورحفظ یکپارچگی در فضاهای ساختمان، آن را به دو بخش روز و شب(عمومی و خصوصی) تقسیم می‌کرد. بخش شب شامل اتاق‌ها و فضاهای استراحت است و معمولا در طبقه بالا قرار دارد، بخش روزکه فضاهایی مانند هال، پذیرایی وناهارخوری را در برمی‌گیرد به نحوی طراحی شده است که از هر نقطه آن زیبایی باغ بیرون قابل مشاهده است

1fab7600bff227c18e0a22dda9be9a32

جزئیات، مبلمان و اشیای داخل ساختمان همواره توسط پونتی و منطبق با ساختار بنا طراحی شده استدیوارها، کف‌ها و سقف‌ها در بالکن‌ها با سرامیک‌های نیم تخم مرغی سیاه و سفید تزئین شده است. پونتی به منظور ایجاد شادابی در بنا از رنگ‌های مختلف در طراحی داخلی فضاها استفاده می‌کرد

تلاش جو پونتی برای دستیابی به ایده ای جدید در ساخت مسکن و نحوه زندگی، دردوره‌ای که تفکر راسیونالیستی و کارکردگرایی رواج فراوان داشت، آثار او را در نوع خود منحصر به فرد کرده و جریان جدیدی در معماری مسکونی ایجاد کرده است که تا به امروز ادامه دارد

ویلای نمازی اثر غیر قابل انکاری بر معماری مسکونی معاصر ایران داشته است اما متاسفانه با وجود اهمیت فراوان، تصور حفظ بنای مذکور با توجه به اشتیاق زیاد سازندگان ساختمان در کشور و جایگزینی ابنیه قدیمی با ساختمان های بلند مرتبه و همچنین در کنار عدم توجه نهادهای مسئول به نگهداری از ابنیه معاصر به عنوان سنگ بنای معماری نوین بسیار دور از ذهن می‌کند

http://hamdelidaily.ir/index.php?newsid=26351

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here